Spreekuur Borstzelfonderzoek

Helaas is borstkanker geen ver-van-mijn-bed-show. Eén op de negen vrouwen in Nederland krijgt vroeg of laat in haar leven borstkanker. In Noord-Nederland ligt dit cijfer het hoogst. Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker, gevolgd door longkanker en darmkanker. Ieder jaar krijgen ongeveer 10.000 vrouwen en 50 mannen borstkanker. Van hen overlijden ongeveer 3700 vrouwen en 20 mannen. Nederland heeft het hoogste aantal borstkankerdiagnoses van Europa. Alleen in Amerika is het cijfer nog ietsje hoger.

Borstkanker en onderzoek
Doordat het aantal vrouwen dat borstkanker krijgt zo hoog is, komt de ziekte voor veel vrouwen erg dichtbij, en is de behoefte aan contrôle vaak groot. Wat kan de overheid doen? Wat kan de vrouw zélf doen?
Hoe eerder borstkanker wordt ontdekt, des te groter is de kans op een kleinere ingreep of op genezing. Voor vrouwen van 50 tot 70 jaar werd vanaf 1987 het Bevolkingsonderzoek Borstkanker ingesteld. In een groeiend aantal gemeenten werden vrouwen opgeroepen zich te laten onderzoeken. De oproepleeftijd is al gauw uitgebreid naar 75 jaar. Voor vrouwen vóór de menopauze heeft de röntgenfoto als scrééning niet zo veel zin. Jonger borstweefsel is namelijk nog te dicht van structuur om röntgenstraling duidelijk genoeg door te laten, waardoor eventuele tumoren in 15% van de gevallen over het hoofd worden gezien. Voor deze groep vrouwen is een echografie meer geschikt, maar niet ieder ziekenhuis biedt die mogelijkheid.
Borstkanker komt wel meer voor bij vrouwen tussen 50 en 75 jaar, echter, tussen 40 en 50 jaar komt borstkanker maar iets minder vaak voor.
De meeste tumoren worden door de vrouw zelf (of door haar partner) ontdekt tijdens douchen, borstzelfonderzoek of insmeren. Goed borstzelfonderzoek kan dus heel essentieel zijn. In de meeste mammobielen, de onderzoekstrailers van het Bevolkingsonderzoek, wordt aan de opgeroepen vrouwen een folder over borstzelfonderzoek meegegeven. Deze folder is van het Koningin Wilhelminafonds. De inhoud van deze folder vormt ook de basis van het Spreekuur Borstzelfonderzoek van Jasmijn-Gezond, dat in verschillende gemeenten draait: Groningen, Veendam, Winschoten en Assen.

Hoe ziet zo’n Spreekuur er uit?
Het Spreekuur Borstzelfonderzoek is een individueel instruktieuur. Een vrouw geeft zich telefonisch op voor een uur. Ze kan zich alleen opgeven of samen met een vriendin. Het spreekuur wordt begeleid door twee medewerksters.
Het uur begint met een kort gesprekje over de reden van de vrouw om naar het spreekuur te komen. Met die reden wordt dan het hele uur rekening gehouden.
Aan de hand van wandplaten wordt uitgelegd hoe de borst er van binnen uit ziet. Dit geeft meestal veel duidelijkheid.
Er wordt uitleg gegeven over de afwijkingen die in de borst kunnen voorkomen. Tachtig procent van deze afwijkingen is goedaardig, twintig procent kwaadaardig.
Ook wordt aangegeven wat de invloed van hormonen, menstruatiecyclus, overgang en pil op de borstanatomie kan hebben, en wordt uitgelegd wat het beste tijdstip voor borstzelfonderzoek is.
Daarna worden de drie stappen (kijken, voelen en het controleren van de lympheklieren) uitgelegd aan de hand van de wandplatenplaten. Deze informatie staat in verkorte vorm in de informatiefolders die de cliënte meekrijgt.
Na deze theoretische uitleg doet één van de medewerksters het borstzelfonderzoek voor bij zichzelf. De cliënte kan zo precies zien hoe ze het best voor de spiegel kan staan, hoe ze haar arm omhoog moet houden, hoe ze het best kan gaan liggen, hoeveel lotion ze moet gebruiken, en hoe hard ze moet drukken tijdens het voelgedeelte van borstzelfonderzoek. Na deze demonstratie kan de cliënte zélf onder begeleiding oefenen.

Wanneer worden de spreekuren gegeven?
De meeste spreekuren vinden plaats op de vrijdagen. Een andere dag of een avond is mogelijk in Groningen.

Waar worden de spreekuren gegeven?
De spreekuren vinden plaats in de spreekkamer van het Jasmijn-Gezond, Floresstraat 2-1 te Groningen, en in de GGD-lokaties van Assen, Veendam en Winschoten.

Nogmaals
Het borstzelfonderzoek is beslist niet bedoeld om borstkanker op te sporen! De bedoeling van borstzelfonderzoek is het goed leren kennen van de eigen borsten en door en door vertrouwd met de eigen borsten te raken. De kans is groot dat eventuele veranderingen dan eerder worden opgemerkt en herkend.

Lezingen
Naast spreekuren geeft Jasmijn-Gezond op aanvraag lezingen over borstzelfonderzoek aan vrouwenverenigingen in de provincies Groningen, Drenthe en Friesland.

Inlichtingen en opgave
· Jasmijn Gezond, telefoon 050-5733319.
· GGD Drenthe, Assen, telefoon 0592-306300.

Verwijzingen

Pinkribbon een initiatief van de BorstkankerVereniging Nederland. Samen met het KWF Kankerbestrijding strijdt zij, onder het motto "ga borstkanker te lijf" voor minder kans op borstkanker, meer kans op genezing en een betere kwaliteit van leven na borstkanker. Oktober is uitgeroepen tot Borstkankermaand. De actiemaand is dit jaar (2004) begonnen met een Walk for Women op 1 oktober in Den Haag. De site bevat informatie over activiteiten, promotieartikelen, publicaties, links, gastenboek, etc.

Borsten.pagina is een startpagina voor allerlei sites over o.a. borstaandoeningen, borstkanker, borstvoeding, maar ook over implantaten, borstverkleining/vergroting.

Borstkanker informatiepagina's geven informatie over borstkanker. Wat is borstkanker, wat zijn de symptomen, risicofactoren, borstkanker bij mannen, soorten, diagnose, vraag en antwoord, behandelingen, prognose, chirurgie, zwangerschap, gevolgen van borstkanker, ondersteuning, enzovoort.

Stichting Diagnose Kanker geeft informatie over kanker, gevolgen, kanker in het gezin, allochtonen, alternatieven, behandeling, diagnostiek, lotgenotencontact, rouwverwerking, erfelijkheid, financiën, palliatieve zorg, ontspanning en vakanties, forum, etc.

De BorstkankerVereniging Nederland (BVN) is een lotgenotenvereniging die al meer dan 20 jaar in Nederland bestaat. Het doel van de BVN is: vanuit kankerperspectief het welzijn te bevorderen van (ex-) borstkankerpatiënten, door lotgenotencontact te bieden, informatie te verstrekken en belangen te behartigen. De BVN telt ruim 5700 leden en 420 actieve vrijwilligsters. De site bevat veel informatie, ervaringsverhalen, boekbesprekingen, nieuws, mededelingen, links, vraag en antwoord, enzovoort. Ook heeft de site een zoekfunctie.

BSMO is een vereniging van Belgische medici. De site heeft een lijst veelgestelde vragen en veel informatie over borstkanker, borstzelfonderzoek en borstonderzoeken (mammografie, echografie, weefselonderzoek). Dr. Albert Clarysse, senoloog-oncoloog, wijst op het belang en de zinvolheid van goed borstzelfonderzoek.

De Stichting Begeleidingsgroep voor Vrouwen met Mastopathie geeft o.a. informatie over goedaardige aandoening van de borsten. Veel vrouwen hebben vragen over siliconen-implantaten, over houdbaarheid, kapselvorming, "doorzweten", bijwerkingen, etc.

Het Steunpunt voor Vrouwen met Siliconen-implantaten geeft informatie en ondersteuning middels het kwartaalblad Stille Kracht en telefonische spreekuren voor en door lotgenoten.